Zelfinzicht als leider: waarom persoonlijk leiderschap begint met ‘Wake Up’

De eerste stap in Needs Driven Leadership volgens Anke Baak

Coachend leiderschap, directief leiderschap en transformationeel leiderschap. Er zijn talloze manieren om leiderschap vorm te geven. Maar volgens Relevance begint goed leiderschap niet bij gedrag, maar bij behoeften. Daarom werken we met het Needs Driven Leadership principe: geen vaste stijl, maar een manier van kijken en handelen, gebaseerd op wat je team op dat moment nodig heeft.

Dat vraagt om meer dan kennis of vaardigheden. Het vraagt om zelfinzicht. En precies daar begint persoonlijk leiderschap.

Anke Baak, Senior Leadership Development Consultant bij Relevance, begeleidt al jaren leiders in die eerste fase: het moment waarop je stopt met doen en begint met kijken.

Wat is Needs Driven Leadership?

Wat is persoonlijk leiderschap en hoe past het binnen een breder leiderschapsmodel? Binnen Relevance zien we persoonlijk leiderschap als de kern van elke vorm van leiderschapsontwikkeling. Maar persoonlijk leiderschap krijgt pas betekenis als je het koppelt aan context: aan de vraag wat jouw team of organisatie nodig heeft.

Daarom werken we met Needs Driven Leadership: een model dat leiders helpt af te stemmen op vier fundamentele behoeften binnen elk team:

• Performance – richting, structuur en resultaat
• People – verbinding, vertrouwen en samenwerking
• Progress – ontwikkeling, vernieuwing en autonomie
• Principles – veiligheid, integriteit en gedeelde waarden
  
  

Om leiders niet alleen bewust te maken, maar ook echt in beweging te brengen, kent het model drie opeenvolgende fases: Wake Up, Grow Up en Show Up. Dit ontwikkelpad combineert persoonlijk leiderschap met teamdynamiek, strategisch bewustzijn en praktische gedragsverandering.

Meer weten over het model als geheel? Lees ook: Wat is Needs Driven Leadership?

Wake Up: leadership starts with awarenesWake Up: leiderschap begint met kijken

Leiders ontdekken hoe hun gedrag overkomt op anderen, welke patronen ze herhalen, en waar hun blinde vlekken zitten. Dit gebeurt onder andere via reflectie, feedbackgesprekken, een leiderschapstest of 360 graden feedback.

“Mensen denken vaak dat ze bijvoorbeeld een coachende leider zijn,” zegt Anke. “Tot ze terugkrijgen dat hun team dat heel anders ervaart. Dat moment van inzicht is vaak het kantelpunt.”

Wake Up draait niet om goed of fout, maar om bewustwording. Het is de fase waarin je stopt met aannames en leert kijken naar het effect van je gedrag. Niet om jezelf te veroordelen, maar om verantwoordelijkheid te nemen.

“De leiders die het hardst groeien zijn niet per se de meest ervaren,” zegt Anke. “Het zijn de mensen die nieuwsgierig durven zijn naar zichzelf.”

Persoonlijk leiderschap krijgt in deze fase concrete invulling: via zelfreflectie, feedback ontvangen en het herkennen van patronen die jouw leiderschap beïnvloeden. Deze fase is essentieel voor iedereen die zich afvraagt: wat is persoonlijk leiderschap in de praktijk?

Grow Up: van inzicht naar ontwikkeling

In de Grow Up-fase werk je gericht aan gedragsverandering. De inzichten uit Wake Up vormen de basis om nieuwe vaardigheden aan te leren. Denk aan beter feedback geven, effectiever communiceren of constructief omgaan met weerstand.

“Zien wat je doet is één,” zegt Anke. “Maar het vraagt lef om het anders te gaan doen. Zeker als oud gedrag je ooit succesvol heeft gemaakt.”

Deze fase voelt soms als een persoonlijk leiderschap training in de praktijk: met begeleiding, oefening en directe toepassing. Je leert hoe je als leider meer consistentie en menselijkheid brengt in je stijl, afgestemd op de behoeften van jouw team.

Show Up: leiderschap in actie

De derde fase, Show Up, draait om zichtbaar leiderschap. Hier breng je het geleerde gedrag bewust in de praktijk. Je experimenteert, reflecteert en past aan waar nodig. Het gaat niet om perfect zijn, maar om intentie, flexibiliteit en effect.

“Het gaat er niet om dat je nooit terugvalt in oud gedrag,” zegt Anke. “Het gaat erom dat je herkent wanneer het gebeurt, en weet hoe je opnieuw kunt kiezen.”

In deze fase komt alles samen. Je laat zien wie je bent als leider, wat je geleerd hebt en hoe je het verschil maakt voor je team.

Zonder bewustzijn geen leiderschap

Wake Up, Grow Up en Show Up vormen samen een pad dat leidt tot duurzaam leiderschap. Maar alles begint met bewustwording. Met durven kijken naar jezelf en begrijpen wat jouw leiderschap betekent in de context van je team.

“Als je jezelf niet snapt, kun je je ook niet ontwikkelen,” zegt Anke. “Je kunt pas voor anderen zorgen als je begrijpt hoe jij zelf stuurt.”

Persoonlijk leiderschap krijgt pas waarde als je het verbindt aan de behoeften van je omgeving. Daarom begint alles bij Wake Up.
Wil je dat jouw leiders die stap ook zetten? Dan begint het met een eerste blik naar binnen.

Over Relevance

Relevance is het incompany trainingsbureau van Schouten & Nelissen en al meer dan 40 jaar expert in leiderschaps- en talentontwikkeling. Met een internationaal netwerk van 900+ facilitators en jaarlijks ruim 100.000 deelnemers helpt Relevance organisaties om leiderschap tastbaar, toepasbaar en toekomstgericht te maken. Altijd maatwerk, altijd onderbouwd.

Klaar om leiderschap te versterken?

Wil je weten wat Needs-Driven Leadership voor jouw organisatie kan betekenen? Plan een vrijblijvend gesprek met een van onze Leadership Advisors. Samen verkennen we welk programma aansluit bij jullie doelen, mensen en context.